Je oefent weken aan een nieuw nummer en ineens klinkt je instrument anders. De toon is dof, een toets klemt of er zit een haarscheurtje in het hout. Vaak ligt dat niet aan jou, maar aan de luchtvochtigheid in je oefenruimte. Te droge of te vochtige lucht tast materialen aan, ook als je instrument netjes in de koffer ligt. Gelukkig heb je dit goed in de hand. Lees hoe je het klimaat meet, stabiel houdt en je instrumenten beschermt.
Hout werkt mee met de lucht om zich heen. Bij droge lucht krimpt het, waardoor de bovenplaat van een gitaar of viool kan scheuren. Bij vochtige lucht zet hout juist uit. Het trekt dan krom en lijmnaden laten los.
Andere materialen hebben ook last. Vellen van trommels worden slap of te strak, pads van blaasinstrumenten gaan kleven en metaal corrodeert sneller. Snaren roesten en klinken eerder dof. Wat je ook bespeelt: elk instrument reageert op het klimaat in de ruimte.
Als richtlijn voor houten instrumenten wordt vaak een relatieve luchtvochtigheid van 40 tot 60 procent genoemd. Blijf je binnen die marge, dan is de kans op schade klein. Snelle schommelingen zijn bovendien belastender voor hout dan een constante, iets afwijkende waarde.
Meten is dus weten. Een hygrometer kost weinig en toont in één oogopslag hoe het ervoor staat. Hang hem op ooghoogte, weg van de deur en de radiator. Een goede basisopstelling helpt daarbij: houd je instrument uit de buurt van een radiator, raam of buitenmuur.
Een oefenruimte zonder goede ventilatie loopt snel vol. Met meerdere muzikanten adem je veel vocht uit en dat blijft hangen. Een mechanisch ventilatiesysteem met warmteterugwinning (WTW) voert vochtige lucht af en brengt gefilterde verse lucht naar binnen. Volgens Hajnadi Installatietechniek houdt een enthalpiewisselaar de luchtvochtigheid bovendien op peil (bron: https://hajnadi.nl/wtw/).
Dat is handig als je niet zomaar een raam kunt openzetten tijdens het repeteren. Een WTW-systeem hergebruikt bovendien de warmte uit de afgevoerde lucht. De ruimte blijft zo aangenaam, zonder dat je stookkosten oplopen. Heb je geen installatie in je pand? Dan helpen de tips hieronder.
Verwarming haalt vocht uit de lucht. Een luchtbevochtiger in de ruimte helpt, net als bevochtigingspakjes in de koffer van je instrument. Controleer de hygrometer regelmatig, zodat je niet doorschiet naar te vochtig.
Warme, vochtige dagen vragen om het omgekeerde. Een ontvochtiger haalt overtollig vocht uit de ruimte. Ventileer na het oefenen en bewaar je instrument nooit in een vochtige kelder of op een hete zolder. Ook de keuze van wandmaterialen voor je repetitieruimte speelt mee, omdat sommige materialen sterker op vocht reageren dan andere.
Leg je instrument na het spelen altijd terug in de koffer. Zo beschermt die tegen plotselinge schommelingen.
Voor de meeste instrumenten is 40 tot 60 procent relatieve luchtvochtigheid een veilige richtlijn. Check bij dure of antieke instrumenten altijd het advies van de bouwer.
Met een hygrometer, die je voor een paar euro koopt. Plaats hem op ooghoogte en lees hem dagelijks af, ook in de buurt van je instrument.
Ja, in veel gevallen wel. Bewaar je instrument in de koffer, houd het uit de buurt van warmtebronnen en zorg voor goede ventilatie. Zo blijft het klimaat al een stuk stabieler.
Een goed klimaat in je oefenruimte kost weinig moeite en bespaart je dure reparaties. Meet, ventileer en houd de waarde stabiel. Dan houd je tijd en aandacht over voor waar het om draait: spelen. Zoek je nog iets om mee te oefenen? Bekijk dan ons aanbod aan orkestbandjes en studeer je nieuwe nummers in met een complete begeleiding.
